QUY ĐỊNH VỀ DI CHÚC HỢP PHÁP

Hiện nay, những vấn đề trong quan hệ tài sản phát sinh luôn được quan tâm, đặt biệt là Di chúc, Di sản Thừa kế và kèm theo đó là những thắc mắc xoay quanh về vấn đề Hợp pháp của Di chúc. Điển hình như  Di chúc có bắt buộc phải công chứng, chứng thực không? Di chúc không công chứng có giá trị pháp lý không ? Các điều kiện để di chúc hợp pháp ? Bài viết dưới đấy của Công Ty Luật VEGA sẽ giải đáp cho những thắc mắc của các bạn.

  1. Di chúc, Di sản thừa kế là gì ?

Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác.

  1.  Ai có quyền lập di chúc và các quyền của người lập di chúc:

Theo quy định Bộ luật dân sự 2015 thì:

- Người thành niên minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình.

- Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi được lập di chúc, nếu được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

Quyền của người lập di chúc:

  • Chỉ định người thừa kế; truất quyền hưởng di sản của người thừa kế.
  • Phân định phần di sản cho từng người thừa kế.
  • Dành một phần tài sản trong khối di sản để di tặng, thờ cúng.
  • Giao nghĩa vụ cho người thừa kế.
  • Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý di sản, người phân chia di sản
  1. Di chúc có bắt buộc phải công chứng, chứng thực không ?

Theo quy định Bộ Luật dân sự 2015:

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện chung sau đây:

  • Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
  • Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

2. Các trường hợp khác đối với di chúc lập thành văn bản

  • Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
  • Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
  • Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện chung ở trên.

3. Đối với di chúc miệng

  • Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ.
  • Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Như vậy đối với các trường hợp di chúc miệng hay bằng văn bản nếu tuân thủ theo các quy định ở trên thì là di chúc hợp pháp.

4. Di chúc bằng văn bản bao gồm:

  • Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có người làm chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có công chứng.
  • Di chúc bằng văn bản có chứng thực.

5. Người làm chứng cho việc lập di chúc:

Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

  • Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
  • Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
  • Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

6. Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng

  • Người lập di chúc phải tự viết và ký vào bản di chúc.
  • Việc lập di chúc bằng văn bản không có người làm chứng phải tuân theo quy định về nội dung của di chúc.

7. Di chúc bằng văn bản có người làm chứng

  • Trường hợp người lập di chúc không tự mình viết bản di chúc thì có thể tự mình đánh máy hoặc nhờ người khác viết hoặc đánh máy bản di chúc, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.
  • Việc lập di chúc bằng văn bản có người làm chứng phải tuân theo quy định về nội dung di chúc và điều kiện để di chúc hợp pháp.

8. Di chúc có công chứng hoặc chứng thực

Người lập di chúc có thể yêu cầu công chứng hoặc chứng thực bản di chúc.

Căn cứ theo các quy định trên thì không có quy định nào bắt buộc di chúc phải công chứng, chứng thực. Di chúc có thể thể hiện ở nhiều hình thức khác nhau như bằng miệng, bằng văn bản.. Tuy nhiên, di chúc có thể công chứng, chứng thực hoặc không công chứng, chứng thực vẫn có hiệu lực khi đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định pháp luật trích dẫn trên.

Như vậy việc công chứng di chúc không phải là điều kiện bắt buộc để di chúc có hiệu lực trừ di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ thì bắt buộc phải được công chứng, chứng thực. Việc công chứng di chúc được thực hiện bởi tổ chức hành nghề công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã theo trình tự luật định.

Nhưng nếu bạn muốn di chúc có tính pháp lý cao nhất thì bạn nên lập di chúc tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc tại UBND xã, phường hoặc mang di chúc đó đi công chứng, chứng thực.

  1. Di chúc không công chứng có giá trị pháp lý không ?

Di chúc không công chứng vẫn có giá trị pháp lý trong trường hợp đáp ứng đủ điều kiện:

  • Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
  • Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

Tóm lại,  Khi người lập di chúc đảm bảo sáng suốt, minh mẫn; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép; nội dung và hình thức của di chúc không vi phạm điều cấm, vi phạm đạo đức và quy định pháp luật thì không phải công chứng hay chứng thực di chúc. Ngược lại nếu không đảm bảo những điều kiện này thì di chúc phải có người làm chứng sau đó tiến hành thủ tục công chứng di chúc hoặc người lập di chúc có thể đến văn phòng công chứng hoặc yêu cầu công chứng viên đến lập di chúc và công chứng di chúc tại nhà.

Để được tư vấn cụ thể và hỗ trợ Quý khách vui lòng liên hệ:

VEGA LAW FIRM

Address: Tầng 3, Tòa nhà Thanh Niên Media, Số 345/134 Trần Hưng Đạo, Phường Cầu Kho, Quận 1, Thành Phố Hồ Chí Minh.

Hotline: +84 2838 273747

Facebook: vegalawfirmvietnam

Email: info@vega-lawfirm.com

Website: www.vega-lawfirm.com

Công ty Luật TNHH VEGA rất mong được hỗ trợ và nhận được sự hợp tác từ Qúy khách hàng!

Trân trọng.