Ly hôn giành quyền nuôi con

Vấn đề đầu tiên mà bất kì đôi vợ chồng nào cũng nghĩ đến khi đề cập đến vấn đề ly hôn đó là con cái. Họ day dứt, suy nghĩ rất nhiều và lo lắng rằng liệu ly hôn thì sẽ ảnh hưởng không tốt đến quá trình phát triển của con nên luôn cố nhẫn nhịn vì con. Đồng thời con là ngọn lửa vun vén cho tình cảm vợ chồng và cũng là niềm vui niềm hạnh phúc của gia đình. Nhưng đến khi không thể tiếp tục cố gắng được nữa thì vấn đề ai sẽ là người được quyền nuôi con trở nên nan giải. Vậy làm thế nào để đủ điều kiện nuôi con ? Tòa án sẽ căn cứ vào đâu để quyết định ai là người được nuôi con? Không có nguồn tài chính kinh tế tốt có được quyền nuôi con không?

Công ty Luật TNHH VeGa  xin cung cấp đến quý khách những quy định về giành quyền nuôi con như sau:

1. Đối với trường hợp nam, nữ sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn thì việc giành quyền nuôi con được quy định như thế nào ?

Theo điều 15 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

“Điều 15. Quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con trong trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

Quyền, nghĩa vụ giữa nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng và con được giải quyết theo quy định của Luật này về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con.”

Như vậy mặc dù không phát sinh quan hệ hôn nhân nhưng khi có con chung vẫn phát sinh quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con như vợ chồng. Khi không còn sống chung với nhau được nữa thì cha mẹ có thể thỏa thuận với nhau ai là người nuôi con. Nếu không thỏa thuận được Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi tốt nhất cho con, giải quyết để cho ai là người được quyền chăm sóc và nuôi dưỡng con theo quy định pháp luật.

1. Quyền chăm sóc nuôi dưỡng con:

Theo Khoản 1 Điều 71 Luật hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:

“Điều 71. Nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng

1. Cha, mẹ có nghĩa vụ và quyền ngang nhau, cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.”

Như vậy, cha mẹ có quyền và nghĩa vụ chăm sóc và nuôi dưỡng con trong trường hợp:

• Con chưa thành niên;
• Con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự;
• Không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

1. Quyền nuôi con theo độ tuổi của con:

Theo Khoản 2,3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định:

“Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Như vậy, nếu không tự thỏa thuận được ai là người trực tiếp nuôi con thì yêu cầu Tóa án giải quyết theo quy định Pháp Luật:

• Con dưới 36 tháng tuổi thì giao cho mẹ nuôi, nếu người mẹ không đủ điều kiện thì có thỏa thuận để người cha trực tiếp nuôi con hoặc người cha được giành quyền nuôi con dưới 36 tháng;
• Con từ 3 tuổi đến 7 tuổi thì Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi của con về mọi mặt để giao con cho người cha hoặc người mẹ có điều kiện tốt hơn được nuôi con;
• Con từ đủ 7 tuổi trở lên thì tòa xem xét nguyện vọng của con.

1. Điều kiện Giành quyền nuôi con:

Để được giành quyền nuôi con cha mẹ cần phải chứng minh có đủ điều kiện cả về vật chất lẫn tinh thần để có thể tạo cho con một môi trường tốt nhất để con phát triển về mọi mặt: nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, giải trí,…:

• Điều kiện về vật chất:

• Thu nhập và tài chính: chứng minh có nguồn thu nhập hàng tháng hoặc có các tài sản khác đủ để chăm sóc và nuôi dưỡng con phát triển tốt hơn đối phương ( hợp đồng Lao Động, Bảng Lương, sổ tiết kiệm, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất,…);
• Nơi ở: chứng minh có nơi ở ổng định để nuôi dưỡng, chăm sóc, trông nom con lâu dài ( Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở,…); 
• Môi trường sống: đảm bảo con được nuôi dưỡng và lớn lên trong một môi trường lành mạnh, cho con được đi học, cung cấp cho con những điều kiện tốt hơn đối phương;
• Điều kiện về tinh thần: chứng minh có quỹ thời gian để chăm sóc, dạy dỗ và giáo dục con; tạo điều kiện để con được vui chơi, giải trí; cha mẹ không mắc những căn bệnh về cả thân thể hay tinh thần gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của con, quá trình phát triển của con.

Ngoài ra còn có thể cung cấp thêm những chứng cứ chứng minh đối phương không đủ điều kiện về vật chất và tinh thần để nuôi dưỡng chăm sóc con cái ( ví dụ như tâm lý bất ổn, thu nhập không ổn định, bạo lực với con, có người khác bỏ bê không chăm sóc con,…)

1. Quyền và nghĩa vụ của người không được trực tiếp nuôi con sau ly hôn:

Điều 82. Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

1. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.

2. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.

Mặc dù Cha, mẹ không được trực tiếp nuôi con nhưng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ, đồng thời tôn trọng tình cảm của cha mẹ giành cho con, người không được trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở. Tuy nhiên, cũng không thể lợi dụng quyền thăm nom con mà gây cản trở, ảnh hưởng xấu đến đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Khi đó thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.

Đối với nghĩa vụ cấp dưỡng, mức cấp dưỡng sẽ do hai bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ áp dụng mức cấp dưỡng cho các bên.

1. Trường hợp hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên:

Căn cứ vào khoản 1 điều 85 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:

Cha, mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên trong các trường hợp sau đây:

a) Bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;

b) Phá tán tài sản của con;

c) Có lối sống đồi trụy;

d) Xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.

Mặc dù bị hạn chế đối với con chưa thành niên vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.

1. Thay đổi người trực tiếp nuôi con:

Dù bản án có hiệu lực nhưng không có nghĩa mãi mãi, vẫn có thể thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi Tòa án đã có quyết định:

Căn cứ vào Khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:

Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.

4. Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ.

Như vậy khi không thỏa thuận được về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con thì cần chứng minh được Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

8. Phạt vi phạm đối với hành vi vi phạm quy định về quyền nuôi con:

Căn cứ Điều 53 Nghị định 167/2013/NĐ-CP: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

– Từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng sau ly hôn; từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ nuôi dưỡng giữa anh, chị, em với nhau, giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu theo quy định của pháp luật

– Từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi dưỡng cha, mẹ; nghĩa vụ cấp dưỡng, chăm sóc con sau khi ly hôn theo quy định của pháp luật

Căn cứ theo Điều 380 Bộ luật Hình sự 2015: khi đã có quyết định của Tòa án yêu cầu cha hoặc mẹ phải có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con nhưng không thực hiện bản án mặc dù có đủ điều kiện và đã bị áp dụng biện pháp cưỡng chế thì có thể bị phạt tối đa 5 năm tù giam

Căn cứ theo Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015: nếu việc trốn tránh hoặc từ chối nghĩa vụ cấp dưỡng của cha mẹ khiến người con lâm vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe thì có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Các sai sót dẫn đến việc mất quyền lợi trong việc giành quyền nuôi con:

• Không biết xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ việc ly hôn giành quyền nuôi con nên bị Tòa án trả hồ sơ;
• Đối phương không hợp tác, giấu giấy tờ;
• Không biết cách chuẩn bị bộ hồ sơ hoàn chỉnh để nộp cho Tòa;
• Không biết cách thu thập các căn cứ chứng minh đủ điều kiện giành quyền nuôi con dẫn đến ảnh hưởng đến quyền lợi của bản thân;
• Nộp thiếu giấy tờ dẫn đến phải đi lại nhiều lần mới hoàn thành bộ hồ sơ;
• Bị thiếu, mất, rách giấy tờ bản chính.

Công ty Luật TNHH VEGA giúp gì được cho Quý Khách hàng:

• Tư vấn cách xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ việc ly hôn giành quyền nuôi con;
• Tư vấn các giấy tờ, cách chuẩn bị bộ hồ sơ cần thiết để nộp cho Tòa;
• Hướng dẫn cách làm lại những giấy tờ đã bị mất, rách,…;
• Tứ vấn, hướng dẫn cách thu thập chứng cứ chứng minh đủ điều kiện giành quyền nuôi con để nộp cho Tòa án;

Để được tư vấn và hỗ trợ Quý khách vui lòng liên hệ:

VEGA LAW FIRM

Address: Tầng 3, Tòa nhà Thanh Niên Media, Số 345/134 Trần Hưng Đạo, Phường Cầu Kho, Quận 1, Thành Phố Hồ Chí Minh.

Hotline: +84 2838 273747

Facebook: vegalawfirmvietnam

Email: info@vega-lawfirm.com

Website: www.vega-lawfirm.com

Công ty Luật TNHH VEGA rất mong được hỗ trợ và nhận được sự hợp tác từ Qúy khách hàng!

Trân trọng.